NXT Museum wordt op het internet vooral beschreven als het museum voor ‘nieuwe media’. Ik bedenk me ineens wat is nieuwe media eigenlijk nu, en als er nieuwere nieuwe media is hoe noem je dan de oude nieuwe media?
Ik herinner me een perstrip naar een museum in België waar de uitvinding van de boekdrukkunst in de 15e eeuw consequent als ‘nieuwe media’ benoemd werd. Wat totaal verwarrend was om te lezen op labels en curatoren te horen uitspreken in een tentoonstelling met alleen maar ‘historische oude in het rijksmuseum passende objecten’ made perfect sense eigenlijk. In de kern is media een gereedschap wat je gebruikt om een boodschap over te brengen. De boekdrukkunst was een waanzinnige uitvinding een ware revolutie voor de verspreiding van informatie en kennis. Nu eeuwen later staan de kranten er vol mee dat de leesvaardigheid schrikbarend afneemt en dat bijna niemand meer boeken of andere gedrukte media leest: het was misschien nieuwe media eeuwen geleden maar in het nu, is boekdrukkunst toch echt ‘oude media’ en wordt zelfs niet langer relevant gevonden door velen… (schrik om het hart).
In de 20e eeuw werd audiovisuele media: fotografie, film, radio, televisie (en zelfs telefonie) de ‘nieuwe media’. In 1903 werd de eerste avondvullende film gemaakt: ‘the story of the Kelly Gang’ (over Ned Kelly), en wetenschapper Hans Idzerda maakte in 1919 de eerste Nederlandse radio uitzending: de Radio Soiré Musicale. In de jaren 1920 begon Philips met het experimenteren van ‘het uitzenden van film’, in 1929 een demonstratie van een televisie in het Kurhaus, en in 1930 de eerste uitzending vanuit het Carlton Hotel in Amsterdam. Je boodschap in audio of bewegend beeld overbrengen aan grote groepen mensen was al net zo revolutionair als de uitvinding van boekdrukkunst 5 eeuwen eerder. Vanaf de jaren 50 ging ‘het los’ en werd de televisie bereikbaar voor het grote publiek. De volgende revolutie duurde geen 5 eeuwen maar slechts 50 jaar later met de uitbreiding van de nieuwe (audio visuele) media hier in Amsterdam o.a. via instituten als STEIM, Montevideo (nu LIMA) en de Maatschappij voor oude en nieuwe media (nu de Waag) van analoog naar digitaal. Computergestuurd, verbonden met internet, virtuele, verbeter en verlengde realiteit, en kunstmatige intelligentie. De revolutie van deze ‘nieuwe (digitale) media’ ligt ook in dat werkelijk iedereen met een ‘computer’ er toegang toe heeft niet alleen om informatie en kennis te vergaren maar om ook ongelimiteerd via gratis open source en sociale platforms zelf een boodschap, informatie en kennis te delen/produceren (een blik wormen ‘beyond the scope of the article’ dat blik laten we even dicht).
Het NXT Museum belooft ‘digitale immersieve ervaringen’, immersie spreekt je zintuigen aan, en maakt je onderdeel van de ervaring waardoor je de uitkomst/betekenis mede bepaalt. Still Processing, de huidige tentoonstelling, laat computer gestuurde beelden zien en de bezoeker is omgeven door surround sound. De samensteller, zo lees ik, combineert twee onderling verbonden benaderingen machine verses geest: 1. de rol van technologie in het vormen en manipuleren van beelden en 2. de rol van het menselijk brein in het verwerken van licht en geluid.
Uitzondering voor mij waren de verschillende werken van Rosa Menkman gemaakt in de periode tussen 2010 en 2025 die ik intrigerend vond en mijn geest aanspraken. Voor mij bleven de andere werken te veel, en te constant, alleen maar aandacht vragen. Er zijn veel flitsen en flikkerende lichten, sturende niet bijster authentieke muziek, en bewegende (kleurrijke) beelden overal om je heen. Maar het is nietszeggend, laat me niets voelen, provoceert mijn geest niet, en dat is wat ik zelf wel zoek in werk. De AI gegenereerde Slollas creatures en Sayssiworld doen me vooral verlangen naar het gevoel van beroering en/of ontroering bij het persoonlijk in real life meemaken van de tempel processies met bewegende draken, puppets, dans en muziek door de straten van Tainan in Taiwan, en Nick Cave’s ‘Soundsuits’ in de performance in Grand Central in New York. Situation in Blue een soort spacy videoclip met ‘de geimproviseerde chaos van een nieuw muziek genre dat Cinderella Jazz heet’, naar Coltrane, Sun Ra, Kubrick en de real David Lynch,…
Boris Acket, Duration.
Geoffrey Lillemon, Cinderella Jazz.
Children of the Light (Christopher Gabriel en Arnout Hulskamp), All Together Now.
Lumus Instruments (Timo Lejeune en Julius Oosting), Polynode XI.
Rosa Menkman, De/Calibration Army.
Balfua (Sam Balfus), The Slollaleia.
Voor nu haalt het werk met computer gegenereerde beelden en geluid in de meer mainstream entertainment locaties voor groot publiek, het voor mijn geest niet bij wat ik meemaak in realiteit. Noch bij wat ander, minder gelikt, wèl tot mijn verbeelding sprekend immersief en/of nieuw media werk, te ervaren bij de meer artistiek experimentele organisaties, me wel geeft.
NXT MUSEUM
Asterweg 22, 1031 HP Amsterdam Noord
W: www.nxtmuseum.com
Open: 11.00 – 20.30 op vrijdag en zaterdag tot 22.30 uur
Prijs: tussen 19.50 en 24.50 euro (afhankelijk van tijdslot), museumjaarkaart etc. niet geldig.
Voor sommige kaarten is er wel een korting, check de website.
Vanaf Centraal Station is het inclusief pondje naar Buikslotermeer een half uur te voet of 10 minuten op de (OV)fiets.
Leave a Reply