Wi Sranan @ Museum Cobra

In 2025 vierde Suriname 50 jaar onafhankelijkheid van Nederland. Dat vierde Nederland ook (die deur laat ik dicht) en het ministerie van cultuur in Den Haag stelde extra geld voor beschikbaar om hier aandacht aan te geven ook binnen de kunst en cultuur.

Ik ging films gemaakt in Suriname kijken bij Beeld en Geluid en bij EYE, deels betrof het gerestaureerd of omgezet in nieuwe hedendaagse vertoning format van oude beelden. Ik ging naar Cinekid voor de première van Fri Fri een toffe nieuwe televisie serie voor de kinderen gemaakt door de NTR over de onafhankelijkheid van Suriname en de jaren erna (zal vermoed ik gezien de bezuinigingen wel de laatste grote serie zijn).

Het Suriname Museum Amsterdam opende op Onafhankelijkheidsdag (25 november) in gezelschap van de Koning en in vele musea en projectruimtes waren er tentoonstellingen van kunstenaars met Surinaamse wortels of projecten met kunstenaars uit Suriname zelf (en omgekeerd).

Ik ging naar Wi Sranan in het Cobra Museum. Cobra en Suriname gaan voor mij al langere tijd samen. Zo ging ik decennia terug in de vorige eeuw naar de opening van een tentoonstelling van Corneille in theater Thalia in Paramaribo, in aanwezigheid van de kunstenaar.

Hij verkocht er al het werk wat te zien was, in menig huis in Suriname hangt er dus een Corneille. Jarenlang hing een werk van Karel Appel in de woonkamer van verzamelaar Talma de Rooy in haar huis op blauwgrond in Paramaribo. Bij ieder bezoek aan Suriname kreeg ik als ik bij haar op bezoek ging het verhaal van de ontmoeting en een stukje Cobra kunstgeschiedenis te horen. Later nam ze het werk mee naar Curaçao. Als ik daar was en ze in de middag in haar schommelstoel op de veranda zat moest ik een boek over het werk van Appel brengen om samen door te bladeren. Het werk is na haar overlijden gedoneerd aan de collectie van het SMA.

Cobra invloed op diaspora kunstenaars hier in Nederland is er ook. Zo zag ik in 2013 een overweldigende Michael Tedja solo tentoonstelling in het Cobra Museum. En er prijkt nog steeds een persoonlijk geschilderde nieuwjaarsgroet uit 1998 van (post-)Cobra kunstenaar Guillaume Lo A Njoe (1937) en zijn vrouw Lydia op mijn boekenplank.

In WI SRANAN, nog tot maart te zien in het Cobra Museum in Amstelveen, zie ik naast Lo A Njoe ook werken waar de stijl van kunstenaars door wie de makers geïnspireerd zijn dominant terug te zien is en het werk technisch goed is maar de authentieke stem (nog) niet gevonden. Dat doet overigens niets af aan wat de tentoonstelling in zijn geheel laat zien de cirkel is rond en oneindig: van kunstenaars die (nog) op zoek zijn en zij die hun stem gevonden hebben en gedreven aan de weg timmeren naar hen die hun pad vonden en internationaal in vele musea en platforms te zien zijn, opgenomen zijn in de canon en een inspiratiebron voor nieuwe kunstenaars zijn.

Er is een breed palet aan inhoud en thema’s van de werken, verschillende media (schilderen, beeldhouden, installatie en artistiek onderzoek), andere disciplines (mode en film), verschillende generaties en stromingen (WO2 tot nu), en geïnspireerd en gerelateerd aan verschillende afkomst en daarbij horende cultuur en traditionele kunstuitingen (oorspronkelijk, Afrika, Azië, Europa, en het Midden Oosten).

De kunst en cultuur van Suriname is rijk, krachtig, veelzijdig en inspireert. De invloed ervan op mensen (kunstenaars) die eraan blootgesteld worden, werd decennia geleden al erkend door en was zichtbaar in het werk van, Cobra (mede)oprichter Corneille (lees ik in begeleidende teksten van het museum). In WI SRANAN zie je die blijvende invloed ook onmiskenbaar terug in de werken van getoonde diaspora kunstenaars.

Guillaume Lo A-Njoe

Jahi Reeberg

Overzicht (Dhiradj / Iris)

Dhiradj Ramsamoedj

Iris Kensmil

Angel-Rose Oedit Doebé

Neil Fortune

Meredith Joeroeja

Soeki Irodikromo

Kenneth Flijders

Kurt Nahar

Patricia Kaersenhout

Rinaldo Klas

Remy Jungerman

Sara Blokland

Sarojini Lewis

Sri Irodikromo

Xavier Robles de Medina

Marcel Pinas

WI SRANAN
Nog te zien t/m 1 maart 2026
cobra-museum.nl/tentoonstelling/wi-sranan

Kunstenaars: Totomboti, Neil Fortune, Guillaume Lo A-Njoe, Sheila Janet Pinas, jahi quasim reeberg, Tessa Leuwsha, Marga Weimans, Angel-Rose Oedit Doebé, Meredith Joeroeja, Soeki Irodikromo, Dhiradj Ramsamoedj, Isan Corinde, Kenneth Flijders, Kurt Nahar, Maikel Deekman, patricia kaersenhout, Reilly do Rosario, Rinaldo Klas, Remy Jungerman, Sara Blokland, Sarojini Lewis, Sri Irodikromo, Xavier Robles de Medina, Marcel Pinas en Iris Kensmil.
Curator: Noukhey Foster

COBRA MUSEUM
Sandbergplein 1
1181 ZX Amstelveen

Entree: 20 euro (Gratis o.a.: stadspas, museumjaarkaart, korting met CJP, en meer zie website)
Open: dinsdag t/m zondag van 10.00 – 17.00 uur
OV: tram 5 naar Amstelveen Stadshart
Parkeren: Carpark Stadsplein

Foto’s: Sasha Dees/Trendbeheer