Een spel van papier en koperen buizen – een typische kelder gebouwd voor systemen die we niet begrijpen of misschien al zijn opgehouden met bestaan.
[Een bericht van Geertje Brandenburg]
Voor het werk van Jacob Schwartz daal je af in de kelder van 37PK in Haarlem. Zoals meestal in het werk van Schwartz kom je terecht in een andere wereld, een scenografie, maar niet eentje die erop wacht geactiveerd te worden door performance of film maar een geconstrueerde wereld die, door te zijn, langzaam haar gedachten aan je prijsgeeft.
(spot de kunstenaar)
Al voordat je volledig in deze onderwereld bent afgedaald, kom je delen van de werkelijkheid die Schwartz schetst tegen. In het trappenhuis staat een grote rol papier die langs de glazen wand een nieuwe wand tekent, een frottage van hout in houtskool, alsof een reus zijn schetsboekje heeft achtergelaten halverwege zijn weg naar boven.
Eenmaal aangekomen in de kelder is de gemaakte papieren wand een ruimte geworden. Lambriseringen, muren en bomen van papier worden afgewisseld door koperen buizen die hun weg door de ruimte heen banen.
Helemaal in de hoek van de kelder, een letterlijk lichtpuntje, de cv-ketelkast. Hier groeien de bomen die ik de rest van de ruimte al gekapt zijn. Een stukje expositieruimte dat normaal gesproken wordt weggestopt komt hier juist naar de voorgrond.
Even verderop in de ruimte gaat dit spel verder, ditmaal met een geconstrueerd kastje voor een mysterieuze gasknop. Het bestaande systeem in de ruimte smelt samen met de systemen die schwartz creëert.
Dit contrast (of juist de afwezigheid ervan) tussen het al bestaande en het gemaakte is een duidelijke fascinatie in het werk van Schwarz, in de expositie tekst lees je hoe hij speelt met zijn materiaal en de oorsprong ervan.
Het papier dat alom aanwezig is, gewonnen uit natuurlijke en levende bronnen (de bomen die ook in de ruimte in elke vorm weer terugkomen) en het koper van de leidingen, juist gewonnen uit levenloze materie.
De boom die wordt gekapt, om vervolgens papier te worden, om vervolgens tot papier maché te worden gemaakt om vervolgens weer een boom te worden.
De koperen leidingen die bij nadere inspectie van tape gemaakt blijken te zijn waardoor ze een huid krijgen alsof ze net als de bomen onder een laagje schors zitten.
‘and yet a trace of the real self exists in the false self’
Op het eerste oog denk je een ding; monumentaal, en dat is het werk zeker, we zijn ook niks anders gewend van Schwartz (denk aan zijn duo presentatie met Zwaantje Kurpershoek bij de Ijskast – trendbeheer.com/2023/03/28/de-distributie-van-entkristallen-de-ijskast/ ).
Maar de echte schoonheid van het werk zit hem in de kleine details, de aangebrachte vingerafdrukken die op de koperen buizen groeien als korstmossen, de textuur van de lambriseringen, de kleine verstopte werken die door het hele gebouw van 37PK heen groeien.
(vingerafdrukken op koper, niet in een foto te vangen)
Het mysterieuze werk stelt geen vragen en biedt ook vooral geen antwoorden, een enscenering voor een wereld die ik niet begrijp, maar waar ik graag aanwezig ben.
–
Alternative stable states in perpetual motion van Jacob Schwartz is nog tot en met 30 augustus te zien in de kelder van 37PK Haarlem.
Tegelijkertijd is ook de expositie 15*22*4 Parallel Lines te zien op de begane grond, een groepstentoonstelling van voormalig residenten van 37PK, een aanrader om ook hier even te kijken naar de werken van o.a. Hilke Walraven.
Leave a Reply