De Hm… kunstquiz van 2013, oplossingen en uitslag

hm00

Dat de Hm.. quiz van dit jaar wat makkelijker was dan vorig jaar bleek uit het aantal inzendingen. Het waren er ruim twee keer zoveel als vorig jaar en bijna iedereen haalde de acht goede antwoorden wel. Maar ja, dat is dan weer niet genoeg voor de hoofdprijs.

Mensen hadden geleerd van vorig jaar dat, zoals een inzender schreef, ‘detaillering de doorslag kan geven’. En inderdaad heeft de winnaar de prijs te danken aan grondig research en overvloedige informatievoorziening.

En nu, voor het ‘oh, was dat het!’ effect: de oplossingen.

hm01

In 2013 werden de eerste slachtoffers geteld van de kaalslag van Halbe Zijlstra. De Paviljoens was binnen de beeldende kunst waarschijnlijk het meest in het oog springende instituut dat het loodje legde. De Paviljoens sloot af met de installatie Work No 1562, Half the Air in a Given Space van Martin Creed.

Wellicht typerend is dat een flink aantal inzenders helemaal niet meer stil stonden bij het verlies van gewaardeerd cultureel aanbod en suggereerden dat het hier ging om Katharina Grosses’ Two Younger Women Come In And Pull Out A Table, onderdeel van de gelijknamige solo-tentoonstelling in Museum De Pont in Tilburg.

Kitty Brons wist het antwoord ook niet, maar haar responses waren dusdanig leuk dat ze een special mention krijgt bij sommige Hm’s: Het is ijdele hoop maar ik hoop toch dat dit The Holls is die een performance aan het doen zijn. Erg cool om jullie berichtgeving daarover te lezen, ooit deed ik samen met die meisjes toelating aan de KABK.

hm02

Er waren niet veel inzenders die niet doorhadden dat het hier ging om de Volkskrantrecensie van Marina de Vries die weinig heel liet van de presentatie van de Prix de Rome in De Appel, waarna Lucette ter Borg nog wat meer olie op het vuur gooide met een recensie in de NRC. Marina en Lucette waagden het om Maxima op te voeren als het voorbeeld van de doorsnee burger die niet bereikt werd door hermetisch werk dat slechts functioneert tijdens een sektarisch feestje.

De sektarische kunstwereld nam hen de enkele sterren, de kwalificatie hermetisch, maar vooral de inzet van Maxima niet in dank af en ze werden al snel weggezet als populistische schrijfmonsters.

Wellicht werd terecht vastgesteld dat de term hermetisch niet zo heel erg op ging voor drie van de vier presentaties, maar helaas ondersneeuwde in de discussie de daadwerkelijke problematiek van de ondermaatse presentatie van wat het beste van Nederland van 2013 had moeten zijn.

hm03

Twee instellingen moesten van Halbe Zijlstra en consorten fuseren, wilden ze nog aanspraak kunnen maken op financiële ondersteuning. Gedwongen fuseren is altijd lastig, maar in het Amsterdamse waar men liever concurreert dan samenwerkt bleek dat uiteindelijk onmogelijk, in ieder geval voor de Rijksakademie en de Ateliers. Deze internationaal gerespecteerde instellingen lieten zich verleiden tot een gênante soap die vragen oproept over de voorgestelde professionaliteit van beide instellingen.

De toekomst moet uitwijzen of de last minute ingreep van Rob Birza en Marien Schouten de ondergang of juist de redding van de Ateliers betekent. Dat deze twee heren getekend waren was niet iedereen duidelijk. Eén inzender zag Els Odijk en Dominic van den Boogerd afgebeeld, wat me vooral voor de eerste geen compliment lijkt.

Eén inzender zag in het geheel een Haarlemse exodus, met Karel Schampers en Jaring Dürst Britt die beiden hun vertrek aankondigden bij respectievelijk het Frans Hals Museum en de Nieuwe Vide.

hm04

Onder het mom van ‘als één procent van alle voorbijgangers stil staat bij het werk, dan is dat al de moeite waard’ werd Hoog Catharijne in Utrecht bezet door het project Call of the Mall dat nationaal de handjes flink op elkaar kreeg.

Publiekstrekker was Tank Man van Fernando Sánchez Castillo. Dit beeld van de moedige Chinees die ooit drie tanks tegen hield met een paar plastic tasjes werd tijdens Call of the Mall getransformeerd van stille revolutionair tot wezenloze koper. Hij ging zo goed op in de consumerende massa dat er een hekje omheen moest, want mensen liepen tegen hem aan. Inmiddels heeft hij meer rust in het Centraal Museum dat het werk aankocht.

Het bleek ondanks de herkenbare pose van de Tank Man een lastige opgave. Er waren nogal wat mensen die dachten dat het hier ging om de consternatie rond Bert Kreuk die eerst werk aanprees in het Haags Gemeentemuseum om het vervolgens linea recta naar Sotheby’s te transporteren voor de veiling.

hm05

Toptentoonstelling van 2013 was Lube Love van Navid Nuur in het Bonnefantenmuseum. Bezoekers konden zich in The Inkers Inn een gratis tatoeage laten aanmeten. Bovenstaand toont een van de dertig ontwerpen waar uit te kiezen viel. In dit geval stelt de tatoeage de signatuur van de kunstenaar voor. Voor de liefhebber..

Kitty Brons: Nuur is mijn held! Een paar jaar geleden zag ik zijn werk in De Hallen in Haarlem. Geweldige show, waar hij ook al een vraag stelde over in hoeverre je als kunstenaar iets kan delen of juist iets opdringt aan je publiek. Ik denk dat die tatoeage-business daar een heel mooi verlengde van is. Een paar weken geleden zag ik Navid op een opening in Antwerpen en hij liep een beetje zielig in zijn eentje rond en dit was het perfecte moment om hem aan te spreken en mijn bewondering op tafel te leggen en en en… Ik heb niks gezegd.

hm06

Een aantal inzenders merkten terecht op dat bovenstaand werk New Myth For New Family van Femmy Otten al in 2012 gepresenteerd was tijdens de Rijksakademie Open.

In 2013 won Femmy met haar muurreliëfs echter de Volkskrant Beeldende Kunstprijs. Een aantal inzenders van de hm.. quiz blijkt het overigens niet eens met de uitslag.

hm07

Bijna iedereen had door dat hier Ann Goldstein vroegtijdig de badkuip van het Stedelijk Museum in Amsterdam verlaat.

Sommigen zagen haar weggetreiterd worden door de typische kleinburgelijke Nederlander met beperkte scope, anderen hoopten dat de sollicitatiecommisie de volgende keer wel een goede inschatting maakt van de communicatieve vaardigheden van de directeur van Nederlandsch belangrijkste instituut op het gebied van de beeldende kunsten.

hm08

Tien jaar te laat mocht Mark Manders Nederland gaan vertegenwoordigen op de biënnale van Venetië. Desondanks maakten curator Lorenzo Benedetti en de kunstenaar er een stevige presentatie van die letterlijk en figuurlijk hout sneed.

Manders werk mocht na Venetië linea recta door naar het Moma in New York. In ieder geval het beeldbepalende werk Working Table. Dat is niet het hier afgebeelde werk Mind Study. Naast het vermelden van deze titel was ook het noemen van de overkoepelende titel van het paviljoen Room with Broken Sentence goed voor een bonuspunt.

Het plan van Lorenzo Benedetti was gekozen door een internationale jury na een open call van het Mondriaan Fonds in het Nederlandse kunstenveld. Dat is zo goed bevallen dat curatoren in 2014 wederom plannen in kunnen dienen voor de volgende editie.

Kitty Brons: Die man in pak is waarschijnlijk de zakenman uit het werk van Elmgreen en Dragset van een eerdere editie, die eindelijk uit het zwembad is gekomen. Ik had dit jaar eindelijk de kans om naar Venetie te gaan, maar uiteindelijk boekte ik in die midweek een tripje naar London waar ik de nieuwe installatie van Elmgreen en Dragset zag.
Mijn vader heeft trouwens de artikelen over Mark Manders in de Volkskrant gelezen en hij vindt het het moeilijke materie. Dan zegt hij : “Zo zie je maar weer, het gaat allemaal om het idee.” Toen ik vertelde dat het sculptuur op de foto in brons is gegoten en geen klei is zegt hij : “Dat hebben ze heel netjes gedaan.”

hm09

En dan nu de gimmicks van 2013, drie stuks die allen eigenlijk geboren zijn in de jaren er voor, maar doorbraken in 2013.

Inzender Jeroen Glas merkt terecht op dat de eerste Nimbus van Berndnaut Smilde niet – zoals iedereen denkt – ontstond bij Hotel Maria Kapelle, maar bij Projectprobe in Arnhem in 2010.

In 2013 kon iedereen zijn eigen wolk krijgen tot internationale modeontwerpers aan toe. Fantastisch voor Berndnaut Smilde natuurlijk, die eindelijk ook iets ten gelde kan maken, maar de houdbaarheidsdatum van het werk wordt aanzienlijk verkort op het moment dat het als feestversiering ingezet kan worden voor elk event of glamour-photoshoot.

Kitty Brons: Ik zag ooit in zo’n sullig kunstprogramma van de avro/ntr/welke dan ook, een opname van dit werk en er waren ook een heleboel enthousiastelingen daar, in een kerk. Dit jaar heeft dit werk zich verspreid over trendbeheer, de facebook van mijn normaal gezien niet kunstminnende vrienden en vele andere kanalen. Knap en spectaculair en je kan er eindeloos naar kijken (net zoals het waterorgel in de Efteling.)

hm10

Extra bonuspunten waren in dit geval te verdienen door niet alleen de titel van het werk (Rubber Duck) te noemen, maar ook de intentie van kunstenaar Florentijn Hofman om met zijn uitvergrootte badeend vrede op aarde te brengen. Die inhoudelijke betekenis is zo plat als de eend in na een aardbeving in Taiwan en werd ook wat overschaduwd door de fanatieke manier waarop Hofman zijn copyright beschermde op een contingent dat berucht is om haar namaakpraktijken. Bij Pauw en Witteman mocht hij vertellen dat de oorspronkelijke ontwerper van de badeend overigens niet op royalties hoefde te rekenen..

Kitty Brons: Nog meer kunst op TV! Florentijn Hofman zijn eendje in Bangkok en alle andere grote steden. Ik heb Pauw en Witteman gekeken en ik vond dat aardvarken ook wel heel chique hoor, echt goed gedaan. Een jaar of 5 geleden zag ik Florentijn zijn werk voor het eerst, digitaal, ik denk op trendbeheer of whatspace. Dat waren die stalen origamibootjes in Rotterdam. Ik heb toen met veel mensen gesproken over hoe een goed werk dat wel niet was. Zulke dingen zijn mooi, slim en vooral ze voegen iets toe aan een wijk. In mijn geboortedorp Den Bosch hebben ze dat totaal verkeerd begrepen en hebben ipv een mooi flashy Hofman een oude expressionist in graniet en brons uit de kast getrokken om hun probleemwijk op te fleuren. Goh, als ik erover denk kan ik me weer beginnen met me op te winden.

hm11

Net als bij de vorige twee internationale doorbraken, zijn er gemengde gevoelens bij het succes van Daan Roosegaarde die niet alleen een tris prijzen in de wacht sleepte voor zijn zelfverlichtende Smart Highway, maar ook de knuffelkunstenaar werd van minister Jet Bussemakers en bij Zomergasten mocht aanschuiven. Prachtig natuurlijk dat succes en kudos voor het internationaal cultureel ondernemerschap, maar het schept rare verwachten met betrekking tot de beoogde functionaliteit van beeldende kunst in het algemeen, zeker in tijden van crisis en bezuinigingen.

Roosegaarde deed bij Zomergasten zijn best om de vraag wat hij nu eigenlijk was, kunstenaar, uitvinder, ontwerper, china expert niet te beantwoorden. Het zou wel fijn zijn als hij in ieder geval zijn status als kunstenaar wat zou relativeren, zodat niet van iedere kunstenaar verwacht gaat worden dat er iets maatschappelijk nuttigs gemaakt gaat worden waar internationale partners grof geld in willen steken. Prachtige uitvinding zo’n snelweg, maar met beeldende kunst heeft het weinig te maken, toch? De meeste inzenders dachten daar in vergelijkbare (en soms wat zwaardere) termen over.

Kitty Brons: Blijkbaar een held van heel Nederland en ook België en ook nogal stichtelijk (daarin zeker iets gemeen met Hofman denk ik, kunstmissionarissen. Wat dat betreft jammer dat de focus niet ook een beetje op de minder aangepaste types zoals Manders en Nuur ligt, wat mijn betreft.) Iedereen stond in elk geval op z’n achterste poten voor Daan. Ik zag zijn werk Dune in London, ook gerust 5 jaar terug, dat had wel iets, een heel persoonlijke elektrische ervaring. Nu ik zijn kop zoveel gezien heb weet ik het niet meer zo. Er zat bij Zomergasten wel zo’n filmpje van een jongen in de woestijn met een soort laserprinter/glassmelter, dat vond ik wel cool.

hm12

Ondanks het afgebeelde logo was niet bij iedereen duidelijk dat het hier ging om de ondergang van de Amsterdamse presentatieplek Nasa. De organisatie die ontstond uit het samengaan van Smart Project Space en Nimk was geen lang leven beschoren. Bijna iedereen die wel goed antwoordde, noemde Financieel mismanagement als reden voor de ondergang. Dat was de reden die het bestuur van Nasa opgaf. Vertrekkend directeur Thomas Peutz presenteerde tijdens een interview op Trendbeheer zijn eigen visie op het geheel.

Kitty Brons: Hmm… Als rebelse puber maakt ik ooit een sticker met daarop een zwevende tampon en de weinig verhullende woorden ‘tampon in space’ ernaast. Die plakte ik op lantaarnpalen. Die sticker leek veel op dit prentje. Maar ik neem aan dat het over de film Gravity gaat? Of over SMART/NASA die failliet gingen?

Kitty’s tampon was inderdaad geen onderwerp van deze laatste Hm.. en ze was ook niet de enige die Gravity suggereerde. Dat is een hele goede film, maar niet Hm.. geschikt.

Maar goed, wat was er ook alweer te winnen?
De beste drie krijgen een fantastisch pakket aan prijzen.

metropolism

Alle drie krijgen ze een jaar lang de MetropolisM. In het huidig tijdsgewricht is het lastig voor de papieren kunstkritiek om het hoofd boven water te houden, maar de MetropolisM heeft het subsidieloze pad tot nu toe vol weten te houden, in de overtuiging dat Nederland niet kan zonder hoogwaardige kunstkritiek. En gelijk hebben ze. We boffen dat we drie abonnementen weg te geven hebben aan de prijswinnaars. De vierde tot laatste plaats moet zelf een kaartje en rekeningnummer invullen, maar wat is nu een paar tientjes voor een tweemaandelijks update over wat er speelt in de kunst en wat daarover te denken valt.

201312

Heb je de MetropolisM op de mat dan hoort daar natuurlijk wel de Kunstbeeld bij om het palet compleet te maken. Na het vertrek van hoofdredacteur Roos van Put hield iedereen de adem in, maar Kunstbeeld is still going strong met updates over het reilen en zeilen in de beeldende kunst verpakt in een snazzy jasje vol visuele heerlijkheid dat maandelijks bij je op de mat kan vallen. Een abonnement op deze kunstzinnige verwennerij is bovendien zeer aantrekkelijk geprijsd.

artrotterdam

De Art Rotterdam is inmiddels uit haar jasje aan de Wilhelminapier gegroeid. Het is niet langer het kleine broertje van een grotere Amsterdamse beurs. Nog steeds kwalitatief, fris en vernieuwend, maar nu op weg om een serieuze Europese topbeurs en de beste van Nederland te worden. Dat begint in 2013 op de nieuwe locatie in de Van Nelle-fabriek en de beste drie mogen gratis naar binnen.

Charlotte Schleiffert

Rotterdams topkunstenaar Charlotte Schleiffert ging aan de slag bij het Haagse Heden.

Heden is de plek waar hedendaagse kunst van grote klasse te halen valt voor de nieuwsgierige kunstliefhebber die open staat voor echte uitdagingen in huis. Heden is ook de plek waar bedrijven de goede sier van echte kunst kunnen inhuren om kantoor, ontvangsthal of werkkamer van het nodige elan en van wat mentaal onderhoud voor het personeel te voorzien. Op de Denneweg in Den Haag biedt Heden verder ook een bijzonder tentoonstellingsprogramma waarin jong aanstormend talent en bewezen kwaliteit elkaar vinden.

Maar nu de hoofdprijs!

Al dat moois is voor de beste drie. De inzender met de meeste punten krijgt echter nog meer in de brievenbus gestort. Vijf catalogi van vijf topkunstenaars worden bijgeleverd.

Eedenbookspread_4.jpg

Haags topinstituut Stroom heeft de publicatie van Marcel van Eeden, genaamd ‘N 50 51 40.9 E 3 24 1.3′ ter beschikking gesteld. Deze catalogus verscheen naar aanleiding van de Ouborg Prijs 2013. De bijbehorende tentoonstelling is nu nog te zien het Haags Gemeentemuseum.

Bij Stroom zelf geniet je overigens van de tentoonstelling ‘exformation’ van Agnieszka Kurant en de toegang daarvoor is gratis. Zondag a.s. is er een rondleiding door kunstenaar Machteld Rullens, bekend van The Holls die overigens op maandag de Haagse culturele nieuwjaarsborrel van de nodige inhoudelijke en onderhoudende elementen voorzien.

Naked_0

Wederom Heden. Fotograaf Rimaldas Vikšraitis had er een prachttentoonstelling die ook Domeniek Ruyters van de MetropolisM niet onberoerd liet. Het boek dat achterbleef toen de foto’s al weer op terugreis naar Lithouwen waren is een klein juweeltje vol bijzondere intimiteit, vulgariteit en ongedwongenheid, waar slechts enkelen toegang tot hebben.

bordertheories01

Rotterdams fotografe Elian Somers brak door in 2013 met een presentatie bij het Stedelijk Museum Bureau Amsterdam met haar tentoonstelling Border Theories. Het gelijknamige boek toont jaren aan reizen door Oost Europa op zoek naar utopische sovjetarchitectuur. Mentaal krachtpatsertje voor de koffietafel of de betere fotoboekencollectie.

thumb

Katja Mater is inmiddels uitgegroeid tot een niet meer weg te denken kunstenaar in het Nederlands Landschap. Alleen bijzondere kunstenaars krijgen de Roma treatment, en alleen Roma Publications zijn geschikt voor kunstenaars van dergelijke alure. Roma Publications is de topuitgeverij van Mark Manders en Roger Willems. Jaloers op de winnaar van deze prachtige uitgave? Bestel hem zelf: orderromapublications.org/publications/multiple-densities/48876&page=

a91d1a7a6992fa1cd49f256e6edc80f1_m

Last but not least Navid Nuur’s monsterlijk goede must have klassieker Value of the Void, ter beschikking gesteld door Freek Lomme’s Onomatopee. onomatopee.net/project.php?progID=b8[…]2b53ac061672

Onomatopee weet wat talent is en produceerde een van Nuurs eerste grote boeken, en wat voor eentje..

Dan nu de prijswinnaars..

Vorig jaar won Niek Hendrix de hoofdprijs en ook dit jaar zit hij bij de beste vier. Net als Fenna van den Berg, Jurjen Semeijn en het duo Arjan Reinders en Sophia Zürcher had hij alle opgaven goed geraden.

Er kunnen echter maar drie prijswinnaars zijn waarvan er eentje met de hoofdprijs vandoor gaat.

Niek bofte uiteindelijk met een derde prijs. Met vier bonuspunten meer hield hij het duo Arjan Reinders en Sophia Zürcher buiten de prijzen.

Jurjen Semeijn deed het bijzonder goed met maar liefst twintig bonuspunten, maar Fenna van den Berg versloeg hem net met één meer.
Zij gaat er vandoor met de Hm.. hoofdprijs van 2013 !

Fenna gefeliciteerd, namens het team van Trendbeheer en mede namens Stroom, Heden, Onomatopee, Elian Somers, Roma Publications, MetropolisM, Kunstbeeld en de Art Rotterdam.

Speciale vermeldingen zijn er naast voor Kitty Brons verder ook voor Peter van Beveren, Nous Faes en John Prop. Ze grepen naast de prijzen omdat één hm.. niet geraden werd, maar ze hadden wel de moeite genomen om bijzondere of zeer uitgebreide toelichtingen mee te sturen. Dat levert hen geen prijs op, maar weet hen wellicht te motiveren om volgend jaar wederom een poging te wagen.

Dat geldt natuurlijk ook voor elke ander Trendbeheerlezer.

Tot Hm.. 2014!

You may also like...

14 Responses

  1. JB says:

    Geweldig; de spanning er goed ingehouden en wat een machtig verslag. Top Eelco, grote dank!

  2. Sophia says:

    Gefeliciteerd Fenna!

  3. John Prop says:

    Winnaars, proficiat! En Eelco, dank! Het was erg leuk om te doen… en hm 2014 is alvast een goede reden om jullie nog beter te volgen :-)

  4. Nous Faes says:

    Jaring met een bril… dat vond ik al dubieus aan die vermeende Haarlemse exodus. Gefeliciteerd, winnaars!

  5. RR says:

    Eentje mis. Not bad. :-)

    Gefeliciteerd winnaars.

  6. rt says:

    ´Tien jaar te laat mocht Mark Manders Nederland gaan vertegenwoordigen op de biënnale van Venetië’ is alvast mijn favoriete Trendbeheer-zin van 2014. Kitty’s ‘Wat dat betreft jammer dat de focus niet ook een beetje op de minder aangepaste types zoals Manders en Nuur ligt, wat mijn betreft’ is genomineerd en staat dus op mijn persoonlijke longlist. Is de ´Braafste-Kindje-Van-De-Klas´-mentaliteit terrein aan het verliezen? Oh boy do I hope so…

  7. pop says:

    aaaaargh, net 1 bonuspuntje tekort. Maar van derde plek vorig jaar naar tweede dit jaar…

    Gefeliciteerd Fenna!

    Volgende keer stuur ik gewoon alle verzamelde teksten van een jaar Trendbeheer mee en mag de kwis wel weer wat moeilijker wat mij betreft.

  8. Fenna says:

    Wauw, ik ben echt hééél erg blij!

  9. Kees says:

    Veels te veel mis, krijg je van dat neuspeuteren!

  10. anouk says:

    ai ai ai drie fout.
    En niet zo’n beetje ook
    Duidelijk wat vaker naar buiten moet ik

    Bravo voor de winnaar

  11. Niek says:

    Well done Fenna :).

  12. Ellen says:

    ARTinside/ARToutside info, Eelco. Dank je wel voor deze schriftelijke cabaretteske verhandeling.Ik ben niet zo dol op testspelletjes (waar ben je dan eigenlijk goed in?), maar de lekker snel geschreven ontknoping incluis het noemen van schone reacties is een plezier om te lezen.

  13. jacko says:

    Ik had Heden niet beter kunnen omschrijven…. Heden te huur: mentaal onderhoud voor het personeel!!

  14. JB says:

    Hehe – Evdl, ook voor al uw tekstschrijverij! Doet er uw voordeel mee heer jacko. Allemaal geweldig wervend overigens.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *